Küresel mimarlık tarihinin ve yaşam bilimlerinin koruma altına alınması gereken en nadide anıtları arasında yer alan yapılar, uluslararası konsorsiyumların sürdürülebilirlik yatırımlarıyla kent yaşamına geri kazandırılıyor. İstanbul’un ve dünya kültürel mirasının en görkemli ahşap anıtı kabul edilen tarihi Büyükada Rum Yetimhanesi (Prinkipo Palas), uzun yıllar süren yıpranma döneminin ardından kapsamlı bir restorasyon ve yeniden işlevlendirme projesiyle kapılarını açmaya hazırlanıyor. 15 Haziran 2026 tarihinde İstanbul Rum Patrikhanesi’nde düzenlenen resmi törenle imzalanan bu makro restorasyon anlaşması; çok uluslu bir gayrimenkul geliştirme ve koruma sinerjisini sahaya indiriyor.
Otel Olarak Tasarlanan 206 Odalı Dev Ahşap Hazinenin Tarihçesi
Dünyaca ünlü Fransız asıllı levanten mimar Alexandre Vallaury tarafından tasarlanan bu eşsiz anıtsal yapı, 1898 yılında dönemin elit turizm odağı olarak "Prinkipo Palas" adıyla bir otel konseptinde inşa edildi. Dönemin sosyo-ekonomik dinamikleri içerisindeki tarihsel dönüşüm eğrisi şu kilometre taşlarıyla şekillendi:
Patrikhane’ye Bağışlanma Süreci: İnşasından kısa bir süre sonra, 1903 yılında Eleni Zarifi tarafından satın alınan dev yapı, İstanbul Rum Patrikhanesi’ne bağışlandı ve bu tarihten itibaren uzun yıllar boyunca kimsesiz çocuklara yuva olan bir yetimhane olarak hizmet verdi.
Atıl Kalma Dönemi: 1964 yılında tamamen boşaltılan ve zamanın, iklimsel faktörlerin yıkıcı etkilerine maruz kalan 5 katlı ve 206 odalı yapı, strüktürel bütünlüğünü kaybetme riskiyle karşı karşıya kaldı.
Tehlike Altındaki Miras Statüsü: Taşıdığı ekstrem mimari ve sosyolojik değer nedeniyle yapı, 2018 yılında küresel kültürel miras otoritesi Europa Nostra tarafından "Avrupa'nın Tehlike Altındaki 12 Kültürel Mirası" listesine dahil edilerek koruma önceliği ilan edilmişti.
Uluslararası Konsorsiyum: Kültürel Miras Ülkeler Arası Köprü Oluyor
Yetimhane binasının restorasyon anlaşması; mülkiyet sahibi olan İstanbul Rum Patrikhanesi, Türkiye’nin restorasyon ve lüks gayrimenkul geliştirme dikeyindeki öncü gücü Bilgili Holding ve Yunanistan merkezli sürdürülebilir turizm yatırımcısı ĒNSOFI Holding arasında protokole bağlandı.
İstanbul Rum Patrikhanesi’nde gerçekleştirilen imza törenine; Patrik Hazretleri Bartholomeos, Avustralya Başepiskoposu Makarios Griniezakis, Bilgili Holding Yönetim Kurulu Başkanı Serdar Bilgili, ĒNSOFI S.A.'yı temsilen Yönetici Mimar ve UNESCO İyi Niyet Elçisi Costantza Sbokou-Constantakopoulou ile Büyükada Yetimhane Binası Restorasyon Kurulu Koordinatörü Laki Vingas katılım sağladı. Bu ortaklık, bir mimari hazineyi kurtarmanın ötesinde, kültürel mirasın uluslararasılık boyutunda nasıl bir barış ve ortak saygı köprüsü kurabileceğini somutlaştıran bir diplomasi modeli sunuyor.
Proje Paydaşlarının Kurumsal ve Küresel Güç Alanları
1. İstanbul Rum Patrikhanesi
Dünya çapında milyonlarca Ortodoks Hristiyan'ın ruhani merkezi olan Patrikhane, Patrik Bartholomeos’un liderliğinde; küresel çevre bilinci, dinler arası diyalog platformları ve somut olmayan/olan kültürel mirasların yaşatılması misyonunda dünya çapında öncü bir rol oynamaktadır. Prinkipo Palas, kurumun tarihi hafızayı koruma vizyonunun en büyük sembolüdür.
2. Bilgili Holding & BLG Capital
Özel sermayeli gayrimenkul yatırım kolu BLG Capital ile birlikte 8 milyar doları aşkın küresel varlığı yöneten holding, kent hafızasını modern hayatla buluşturan restorasyon projeleriyle tanınmaktadır. Şirketin portföyünde; Akaretler Sıraevleri, Soho House İstanbul, The Peninsula Istanbul, Selanik Atatürk Evi ve Topkapı Sarayı Alay Köşkü gibi majör koruma projeleri yer almaktadır. Global arenada ise New York'un en yüksek ilk 10 konut kulesinden biri olan 278 metrelik “The Greenwich by Rafael Viñoly” gökdeleni ile Miami'deki ödüllü The Fifth projesi holdingin küresel etki alanını kanıtlamaktadır.
3. ĒNSOFI Holding
Yunanistan merkezli grup; yüksek kaliteli, sürdürülebilir destinasyonlar ve konut amaçlı gayrimenkul geliştirmede uzmanlaşmış bir yatırımcıdır. Holding; Akdeniz çanağının simge destinasyonlarından Costa Navarino, The Ilisian ve Atina Rivierası'ndaki The Ellinikon sahil şeridi projelerinin mülkiyetini ve operasyonel yönetimini elinde bulundurmaktadır.
