Covestro ve Fraunhofer, Araç Atıklarını Temel Kimyasallara Dönüştürüyor

Polimer üreticisi Covestro, çevre ve enerji teknolojileri araştırma enstitüsü Fraunhofer UMSICHT ve yaşam döngüsü analizi uzmanı Carbon Minds GmbH, ömrünü tamamlamış araç atıklarını kimya sanayisinin temel yapı taşlarına dönüştürecek CARBEX araştırma projesini başlattı. Günümüzde büyük ölçüde yakılarak bertaraf edilen otomotiv parçalama kalıntılarından (ASR) benzen, toluen, etilbenzen ve ksilen (BTEX) geri kazanmayı hedefleyen projede endüstriyel süreçlere Covestro liderlik ediyor.

Almanya Federal Araştırma, Teknoloji ve Uzay Bakanlığı’nın KlimPro-Industrie II programı kapsamında finanse edilen ve Eylül 2026 – Ağustos 2029 dönemini kapsayan CARBEX projesi, poliüretan değer zincirinde karbon döngüsünü kapatmayı hedefliyor.

Covestro; benzeni yalıtım köpükleri ve otomotiv yapısal parçalarının ana ham maddesi olan MDI (metilen difenil diizosiyanat) üretiminde, tolueni ise yatak, mobilya ve araç koltuklarındaki esnek köpüklerin temel bileşeni olan TDI (toluen diizosiyanat) üretiminde kullanıyor. Almanya'da her yıl oluşan 466 bin tonun üzerindeki otomotiv parçalama kalıntısının ortalama %20'sini poliüretan bileşenler oluşturuyor ve bu atığın yaklaşık 210 bin tonu enerji geri kazanımı veya bertaraf amacıyla yakılıyor.

Dr. Stefanie Eiden (Covestro Proje Yöneticisi):

"CARBEX ile günümüzde çoğunlukla yakılan bir karbon kaynağına erişim sağlıyoruz. Otomotiv parçalama kalıntılarından MDI ve TDI üretim süreçlerimiz için gereken kalitede benzen ve toluen geri kazanabilirsek, hem malzeme döngüsünü kapatmış hem de temel kimyasalların üretimindeki emisyon yoğun bir adımı ikame etmiş olacağız."

Piroliz Koku Katalizöre Dönüşüyor: Pyromat Teknolojisi

CARBEX, Fraunhofer UMSICHT’in patentli Pyromat teknolojisine dayanıyor. Piroliz işlemini otokatalitik reformlama süreciyle birleştiren bu yöntemde, reaksiyon sırasında açığa çıkan piroliz koku aynı anda hem katalizör hem de adsorban görevi görüyor:

  • Halojen Tutulumu ve Yüksek Verim: Yaklaşık 500°C sıcaklıkta kok içindeki kalsiyum karbonat, titanyum dioksit ve bakır bileşenleri aromatik bileşiklerin oluşumunu desteklerken; klor ve brom gibi halojenleri bağlayarak piroliz yağına karışmalarını önlüyor. Bu sayede kirli atık akışlarında hızla işlevini yitiren pahalı harici katalizörlere gerek kalmıyor.

  • Emisyonlarda %40 Düşüş: Laboratuvar ölçekli ön testlerde piroliz yağında ağırlıkça %62 BTEX içeriğine (geleneksel piroliz yağlarına göre yaklaşık %60 daha yüksek) ulaşılırken, halojen oranı %99'a kadar düşürüldü. Hesaplamalara göre Pyromat süreci, ton BTEX başına yaklaşık 1,1 ton $CO_2e$ emisyonu yaratarak fosil bazlı naftanın buharla parçalanması (steam cracking) yöntemine kıyasla emisyonları yaklaşık %40 azaltıyor.

Dr. Thomas Fehn (Fraunhofer UMSICHT Sulzbach-Rosenberg Proje Yöneticisi):

"Pyromat teknolojisi, piroliz kokunu hem katalizör hem de adsorban olarak kullanıyor. Bu durum süreci özellikle yüksek oranda kirlenmiş atık akışlarıyla çalışırken son derece dayanıklı ve uygun maliyetli hale getiriyor. Proje kapsamında bu yaklaşımı laboratuvar ölçeğinden saatte 10 kilogram kapasiteli sürekli pilot ölçekli operasyona taşıyoruz."

Pazar araştırmalarına göre teknolojinin Almanya genelinde endüstriyel ölçekte benimsenmesi, fosil bazlı naftanın yerini alarak yılda 640 bin tona kadar $CO_2e$ emisyon azaltımı sağlayabilir.

Atıktan İzosiyanata Uçtan Uca Değer Zinciri ve 2032 AB Hedefleri

Proje kapsamında Fraunhofer UMSICHT, mevcut sabit yataklı reaktörünü hareketli yataklı reaktöre dönüştürerek büyük ölçekli kimya tesislerinde işlenebilme eşiği olan 30 ppm'in altında halojen içeren en az 50 kilogram BTEX zengini piroliz yağı üretmeyi hedefliyor. Covestro ise distilasyon yoluyla benzen ve tolueni ayrıştıracak model tabanlı bir proses geliştirerek bunların MDI ve TDI üretimindeki uygunluğunu ve tekno-ekonomik fizibilitesini doğrulayacak. Carbon Minds GmbH ise yeni değer zincirinin ISO uyumlu beşikten kapıya (cradle-to-gate) yaşam döngüsü analizini (LCA) yürütecek.

Almanya'da yıllık 2,6 milyon tonu aşan ve yaklaşık 1,95 milyar euro pazar büyüklüğüne sahip aromatikler pazarı, yeni yasal düzenlemelerle dönüşüm baskısı altında bulunuyor. 2032 yılından itibaren yürürlüğe girecek olan AB Ömrünü Tamamlamış Araçlar Yönetmeliği (ELVR), araçlarda kullanılan plastikler için zorunlu geri dönüştürülmüş içerik hedefleri getirecek ve bu payın bir kısmının doğrudan ömrünü tamamlamış araçlardan sağlanmasını şart koşacak.

Covestro Hakkında

Covestro, yüksek kaliteli polimer malzemeler ve bileşenlerinin dünyanın önde gelen üreticilerinden biridir. Şirket; mobilite, yapı ve yaşam, elektrik ve elektroniğin yanı sıra spor, sağlık ve kimya endüstrisi gibi kilit sektörlere yenilikçi çözümler sunmaktadır. Tamamen döngüsel ekonomiye odaklanan Covestro, Kapsam 1 ve Kapsam 2 emisyonlarında 2035 yılına kadar, Kapsam 3 emisyonlarında ise 2050 yılına kadar iklim nötr olmayı hedeflemektedir. 2025 mali yılında 12,9 milyar euro satış geliri elde eden şirket, 2025 sonu itibarıyla dünya genelinde 46 üretim sahasında yaklaşık 17.600 tam zamanlı çalışana istihdam sağlamaktadır.

Kaynak

İlgili Haberler