Hızlı tüketim ürünleri (FMCG) ve selüloz/kağıt imalat sanayisinde enerji, ham maddeden sonraki en yüksek ikinci operasyonel gider (OpEx) kalemi olarak öne çıkmaktadır. Enerji yoğun sektörlerde marj baskısını azaltmak ve karbonsuzlaşma hedeflerine ulaşmak adına yapay zekâ tabanlı akıllı şebeke ve yük optimizasyon sistemleri kritik bir rol oynamaktadır. 16 uluslararası markasıyla küresel ölçekte faaliyet gösteren Hayat Kimya, beş yıl önce başlattığı dijital enerji dönüşüm hamlesinde stratejik bir aşamayı tamamlayarak Kocaeli Kampüsü'nde yapay zekâ destekli enerji yönetim modelini aktif hale getirdi.
Geliştirilen yerli yazılım altyapısı; anlık enerji üretim ve tüketim verilerini, fabrikanın dinamik üretim programlarını, şebeke dalgalanmalarını ve anlık birim maliyet parametrelerini eş zamanlı (real-time) analiz etmektedir. Kocaeli Kampüsü'nün elektrik ve ısı ihtiyacının %80'ini karşılayan doğalgaz bazlı kojenerasyon tesisini de süreçlerine entegre eden sistem; tesisin enerji ihtiyacının hangi kaynaktan, ne zaman ve hangi maliyet marjı ile karşılanacağını hesaplayarak 7/24 kesintisiz yük dağıtım kararları vermektedir.
Kojenerasyon Entegrasyonu ve Sanayide Maliyet Optimizasyonu
Sistemin operasyonel mimarisini, yurt dışı tesislerine yaygınlaştırma planlarını ve cari açığın azaltılmasına yönelik makroekonomik katkılarını değerlendiren Hayat Kimya Global Enerji Direktörü Sabri Çakmak, projeye ilişkin şu değerlendirmelerde bulundu:
Enerjiyi yalnızca üreten veya satın alan değil; üretimden tüketime, maliyetten operasyonel verimliliğe kadar bütünsel biçimde yöneten bir yapı oluşturmayı amaçlıyoruz. Bu sistem yalnızca kurumumuza değil; enerjide dışa bağımlılığı azaltarak ülke ekonomisine ve cari açığın düşürülmesine de katkı sağlayacak. Geliştirdiğimiz sistem; üretim planlarını, anlık enerji tüketimini, kojenerasyon kapasitesini, şebeke koşullarını ve değişen maliyet parametrelerini eş zamanlı olarak değerlendiriyor. Bu veriler üzerinden farklı enerji kullanım senaryolarını sürekli karşılaştırarak hangi kaynağın hangi zaman aralığında devreye alınmasının en verimli sonucu sağlayacağını belirliyor. Kocaeli Kampüsümüzde elde edeceğimiz performans verileri doğrultusunda sistemi farklı üretim profillerine ve enerji altyapılarına uyarlayarak diğer tesislerimizde de devreye almayı planlıyoruz.
Kocaeli Kampüsü’ndeki pilot fazının ardından Hayat Kimya, bu yapay zekâ mimarisini Türkiye’deki ve yurt dışı lokasyonlarındaki diğer üretim tesislerine de adapte etmeyi hedeflemektedir.
