İngiltere'nin Güney Yorkshire Bölgesi'nde kurulan ve ulusal bir kritik altyapı niteliği taşıyan COMPASS tesisi, havacılık endüstrisinde geleneksel ve manuel imalat süreçlerinin ötesine geçerek kompozit malzeme üretiminde yeni bir dönemi başlatıyor. Sheffield Üniversitesi AMRC'nin 20 yılı aşkın kompozit ve otomasyon araştırmaları üzerine inşa edilen açık erişimli bu Ar-Ge altyapısı, küçük ve orta büyüklükteki işletmelerden (KOBİ) küresel havacılık devlerine kadar tüm imalatçıların yüksek maliyet bariyerlerini aşmasına katkı sağlayacak.
Tesisin ilk sanayi kullanıcısı ise küresel havacılık lideri Boeing oldu. Boeing, Birleşik Krallık'ta bugüne kadar yürüttüğü en büyük küresel araştırma programı olan IHSS (Isothermic High-Rate Sustainable Structures) projesini bu tesiste hayata geçirecek. Hafif ticari uçaklar geliştirmeyi ve havacılık sektörünün 2050 net sıfır karbon hedeflerine katkı sunmayı amaçlayan proje, büyük kompozit gövde parçalarının üretim süresini yaklaşık 40 saatten 4 saate düşürmeyi hedefliyor.
Devasa Robot Ekibi ve Dünyanın En Büyük RTM Presi
Tesis bünyesinde yer alan ileri teknoloji ekipman parkuru, İngiltere Hükümeti'nin Havacılık Teknolojileri Enstitüsü (ATI) Programı tarafından sağlanan 29,5 milyon sterlinlik hibe fonuyla finanse edildi. Tesisin kalbinde yer alan sistemler ve entegrasyon öne çıkan teknik özellikleriyle dikkat çekiyor:
2.400 Tonluk RTM Presi: Avusturyalı Langzauner firması tarafından üretilen ve bütünleşik aerostratejik parçalar için dünyanın en büyüğü olarak nitelendirilen pres; 2.400 tonluk baskı kuvvetine ve 10 x 3 metre boyutlarında devasa bir kalıp alanına sahip.
Aşırı Hızlı Robotik Yerleşim (FibreLINE): Tesisin temel teknolojilerinden biri olan ve Loop Technology tarafından geliştirilen FibreLINE sistemi, ultra yüksek hızlı kompozit preform imalatına imkan tanıyor. Loop Technology aynı zamanda tüm ekipmanların tam sekanslı ve uçtan uca çalışmasını sağlayan ana robotik sistem entegratörü rolünü üstleniyor.
85 Metrelik Robotik Hat: Tesis, 21,4 metrelik Zünd kesim masasının yanında çalışan devasa bir robot filosuna ev sahipliği yapıyor. Hassas malzemeleri taşımak için 5 metrelik FibreFORM tutucularla donatılmış iki dev FANUC robotuna, 85 metrelik bir hat boyunca hareket eden üç ek FANUC robotu eşlik ediyor. Bu 5 robotlu filo, gerçek zamanlı sensör verilerini kullanarak malzeme davranışına göre anlık ayarlamalar yapabiliyor.
Sanayi 4.0 ve Dijital İkiz: Süreçler; malzeme israfını, bileşen ağırlığını ve imalat hatalarını azaltmak amacıyla kapalı devre makine görüşü (closed-loop machine vision) ve dijital ikiz modellemeleriyle (digital twin) sürekli optimize ediliyor.
TRL 6 Seviyesinde Risk Azaltma ve Sektörel Genişleme
COMPASS, geliştirilen ileri imalat yöntemlerinin Teknoloji Hazırlık Seviyesi 6 (TRL 6) düzeyinde doğrulanmasını sağlayarak, yeni teknolojileri seri üretime aktarırken karşılaşılan maliyetli ve riskli süreçleri tüm tedarik zinciri adına üstleniyor.
Sheffield Üniversitesi AMRC CEO’su Prof. Ben Morgan:
"COMPASS, AMRC'nin yirmi yıllık kompozit ve otomasyon araştırmaları üzerine inşa edilmiş dünya lideri bir yetkinlik sunuyor. Birleşik Krallık'ın lider havacılık imalatçısı konumunu korumak için yeni teknolojileri ölçeklendirirken riskleri azaltmalıyız. Bu tesis tam da bunu başaracak."
Loop Technology CEO’su Alun Reece:
"COMPASS'ın kapılarını açtığını görmek gurur verici. 2019'daki ilk fikirden bu yana bu proje tüm ortaklardan vizyon ve kararlılık talep etti. Bugün, kompozit aerostratejik yapıları daha yüksek hız ve ölçekte üretme hedefimize bir adım daha yaklaştık."
Tesiste geliştirilen yüksek hızlı otomasyon ve sürdürülebilir kompozit çözümlerinin sadece havacılıkla sınırlı kalmayıp; kentsel hava hareketliliği (UAM), rüzgar enerjisi, savunma sanayii ve kara taşımacılığı gibi farklı sektörlerde de geniş bir uygulama alanı bulması bekleniyor.
