Avrupa Birliği’nin (AB) hayata geçirdiği Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması (SKDM/CBAM), Türkiye’den AB’ye ihracat yapan firmalar için yeni bir dönemi başlattı. 1 Ocak 2026 itibarıyla karbon emisyonlarının AB Komisyonu’na resmi olarak beyan edilmesi zorunlu hale gelirken, yükümlülüklerin yerine getirilmemesi durumunda ihracat süreçlerinde ciddi riskler oluşuyor.
Düzenleme kapsamında çimento, demir-çelik, alüminyum, gübre, hidrojen ve elektrik sektörlerinde faaliyet gösteren firmalar, beyan ettikleri emisyonlara karşılık gelen SKDM sertifikalarını satın almak ve 31 Mayıs 2027 tarihine kadar yetkili otoritelere teslim etmek zorunda olacak. Bu süreci tamamlamayan şirketlerin AB’ye ihracat yapması mümkün olmayacak.
İhracatçılar için kritik uyarı
İKMİB ve Reach Global Service (RGS) Yönetim Kurulu Başkanı Adil Pelister, sürece zamanında dahil olunmaması halinde ihracatın ciddi şekilde sekteye uğrayacağını vurguladı:
“1 Ocak 2026 tarihinde yürürlüğe giren SKDM/CBAM kapsamında, başta çimento, demir-çelik, alüminyum, gübre, hidrojen ve elektrik sektörlerinin karbon ayak izlerini beyan etmeleri ve gerekli sertifikaları almaları gerekiyor. Bu yükümlülükleri yerine getirmekte geciken firmaların 31 Mayıs 2027 tarihinden itibaren AB’ye ürün ihraç etmesi mümkün olmayacak. Bu durum, en büyük ihracat pazarımız olan AB için ciddi bir risk oluşturuyor.”
Pelister, karbon sertifikası maliyetlerinin AB Emisyon Ticaret Sistemi (EU ETS) fiyatlarına endeksli olduğunu ve yıl içinde artış gösterebildiğini belirterek, firmaların erken hareket etmesinin maliyet avantajı sağlayacağını ifade etti.
RGS’den ihracatçılara stratejik destek
İstanbul Maden ve Metal İhracatçıları Birliği (İMMİB) çatısı altında faaliyet gösteren Reach Global Service (RGS), ihracatçılara SKDM sürecinde kapsamlı danışmanlık sunuyor. Kuruluş, AB’de yerleşik ithalatçılar adına SKDM raporlama sorumluluğu üstlenerek, emisyon beyanı, sertifika satın alımı ve CBAM Registry üzerinden teslim süreçlerini yönetiyor.
2008 yılından bu yana faaliyet gösteren RGS, İKMİB ve Çelik İhracatçıları Birliği’nin (ÇİB) kurucu ortaklığıyla ihracatçılara uluslararası mevzuatlara uyum konusunda destek sağlıyor.
Rekabet gücü için hızlı adaptasyon şart
Pelister, Türkiye’nin AB’ye ihracat yapan ülkeler arasında önemli bir konumda bulunduğunu belirterek, firmaların pazar payını koruması için SKDM’ye hızlı ve eksiksiz uyum sağlaması gerektiğini vurguladı. Özellikle karbon maliyetlerinin artış eğiliminde olduğu bu dönemde, geç kalınmasının firmalar üzerinde ek finansal yük oluşturacağına dikkat çekti.
SKDM düzenlemesi, yalnızca bir çevre politikası değil; aynı zamanda küresel ticaret dinamiklerini yeniden şekillendiren bir rekabet unsuru olarak öne çıkıyor.
