Çimento sektöründe iş sağlığı ve güvenliği kültürünü geliştirmeye yönelik faaliyetlerini sürdüren ÇEİS, 51 üye fabrikada saha ziyaretleri, 463 çalışan anketi ve 56 derinlemesine mülakatla hayata geçirdiği İSG Kültür Analizi Projesi’nin sonuçlarını somut bir rehbere dönüştürdü. Analiz çalışmalarında sektörün gelişime açık alanlarından biri olarak tespit edilen ödüllendirme mekanizmaları, İSG Kurulu, İSG Komitesi ile İK profesyonellerinin katkılarıyla kapsamlı bir yol haritası haline getirildi.
Çalışma; güvenli davranışların sürekliliğini sağlamayı, çalışanların güvenlik süreçlerine katılımını artırmayı ve şeffaf kriterlere dayalı bir takdir-tanınma sistemi inşa etmeyi amaçlıyor.
Sonuç Odaklı Değil, Proaktif ve Davranış Odaklı Güvenlik Yaklaşımı
Rehber, geleneksel ödül sistemlerinin aksine kaza ve ramak kala bildirimlerinin gizlenmesine yol açabilecek sonuç odaklı uygulamalar ile yalnızca maddi teşviklere dayanan modellerin risklerine dikkat çekiyor. Bunun yerine şu temel ilkeler benimseniyor:
Önleyici ve Proaktif Davranışlar: Tehlikeleri önceden fark etme, riskleri ve ramak kala olayları açıkça raporlama ve sistem geliştirmelerine katkı sunma gibi davranışların ödüllendirilmesi.
Görünür Liderlik ve Sürekli İyileştirme: Ödül süreçlerinin şeffaf, ölçülebilir ve kurumun operasyonel risk profiline uygun kriterlerle yürütülmesi.
Pozitif Pekiştirme: Güvenlik süreçlerinde çalışan motivasyonunu artıracak takdir ve tanınma mekanizmalarının işletme kültürüne entegre edilmesi.
Akademik ve Pratik İki Ayrı Versiyon: 9 Adımlı Uygulama Modeli
Rehber, işletmelerin farklı ihtiyaçlarına yanıt vermek üzere iki formatta hazırlandı:
Akademik Rehber: Güvenlik kültürü, davranış odaklı güvenlik, risk yönetimi ve küresel iyi uygulama örneklerini detaylandırıyor. Sistem kurulumunu amaç belirlemeden etki ölçümü, raporlama ve iyileştirmeye uzanan 9 adımlı yapısal bir modelle sunuyor.
Pratik Rehber: İşletmelerin doğrudan sahaya uyarlayabileceği puanlama ve değerlendirme şablonları, ramak kala ve risk bildirim formları, bütçe planlama araçları, davranış izleme/KPI göstergeleri ve örnek prosedür metinlerini içeriyor.
Dr. H. Serdar Şardan: “Güvenli Davranışı Görünür ve Sürdürülebilir Kılacağız”
ÇEİS Genel Sekreteri Dr. H. Serdar Şardan, rehberin lansmanına ilişkin değerlendirmesinde şunları kaydetti:
“İSG kültürünü geliştirmek için mevcut durumu ölçmek kadar, elde ettiğimiz sonuçları sahadaki uygulamalara dönüştürmenin de önemli olduğuna inanıyoruz. Kültür Analizi Projemizde gelişime açık alanlardan biri olarak belirlediğimiz ödüllendirme sistemini bu nedenle kapsamlı biçimde ele aldık. Hazırladığımız rehberle güvenli davranışların, riskleri önceden fark eden ve iyileştirmeye katkı sağlayan yaklaşımların görünür ve sürdürülebilir hale gelmesini hedefliyoruz. Bu hedef doğrultusunda çalışırken, sektörümüzün kültür gelişimi ile birlikte ülkemizin iş sağlığı ve güvenliği kültürüne de katkı sunması amacıyla rehberimizi kamuoyuyla büyük bir heyecanla paylaşıyoruz.”
