Toplumsal şiddet eğilimleri, sosyo-ekonomik kırılganlıklar, göç hareketleri ve pandeminin yarattığı uzun vadeli izolasyon etkileri, çocuk ve ergen ruh sağlığı üzerinde kalıcı psikopatolojik riskler barındırmaya devam ediyor. Bu yapısal soruna bilimsel ve klinik bir metodolojiyle yaklaşan Çocuk Aile Gelişim ve Eğitim Vakfı (ÇAGEV), "Sanatla İyileşiyoruz" projesini hayata geçirdi. 05 Haziran 2026 tarihinde kapılarını açan ve projenin hem finansman hem de farkındalık ayağını oluşturan özel sergi; sanatın sağaltıcı ve dönüştürücü gücünü, klinik psikoloji parametreleriyle entegre eden disiplinler arası bir toplumsal dönüşüm modeli sunuyor.
10 Bin Çocuğa Ruhsal Tarama ve 16 Haftalık Klinik Müdahale
ÇAGEV Yönetim Kurulu Başkanı Uzm. Psk. Elif Koca ile Şeyda Deveci tarafından tasarlanan ve 250’den fazla profesyonel gönüllünün katkısıyla şekillenen makro proje, önümüzdeki 3 yıllık dönemde Türkiye genelinde şu klinik aşamaları yürütecek:
Saha Taraması: Türkiye’nin farklı coğrafi bölgelerinde öğrenim gören 10.000 çocuğa yönelik geniş ölçekli bir psikopatolojik ve ruhsal sağlık tarama protokolü uygulanacak.
Risk Grubu Tespiti: Yapılan algoritmik değerlendirmeler neticesinde, dürtüsellik, rules-breaking (kural ihlali) ve yıkıcılık (destructiveness) eğilimi yüksek olduğu saptanan 1.000 çocuk rehberlik ağına alınacak.
Sanat Terapisi Protokolü: Belirlenen risk grubundaki çocuklara, alanında uzman klinik psikologlar ve sanat terapistleri eşliğinde 16 hafta boyunca kesintisiz dışavurumcu sanat terapisi müdahale programı uygulanarak, bastırılmış öfke ve keder duygularının yapıcı çıktılara dönüştürülmesi sağlanacak.
Test Aşamalarından Çarpıcı İstatistiki Sonuçlar
Projenin ulusal ölçekte yaygınlaştırılmasından önce İstanbul'un sosyo-demografik açıdan heterojen yapıya sahip Beşiktaş, Gaziosmanpaşa ve Zeytinburnu ilçelerinde yürütülen pilot saha çalışmalarında elde edilen klinik veriler, modelin başarısını istatistiksel olarak kanıtladı:
Pilot Saha Uygulama Metrikleri
Parametre | Gerçekleşen Değer |
Oluşturulan Lokal Uygulama Alanı | 8 Merkez |
Psikopatolojik Risk Değerlendirmesi Yapılan Çocuk | 619 Çocuk |
Sanat Terapisi Müdahale Programına Alınan Çocuk | 338 Çocuk |
Eğitim Verilen Uzman Klinik Terapist Sayısı | 51 Terapist |
Terapist Spesifik Eğitim Süresi | 120 Saat |
Süreç sonunda tabi tutulan bilimsel analizler; programa katılan çocukların dijital/ekran bağımlılık düzeylerinde anlamlı azalma, öfke ve agresyon eğilimlerinde düşüş, kurallara karşı gelme sendromlarında gerileme, dikkat/odaklanma sürelerinde artış ve en önemlisi sosyal destek algısında yapısal güçlenme meydana geldiğini ortaya koydu.
"İç Dünyadaki Yanardağ Patlamadan Güvenli Alan Oluşturmalıyız"
Son on yılda makro düzeyde yaşanan depremler, pandemiler ve sosyo-politik gerilimlerin bugünün genç neslinde birikimli bir travma yarattığına dikkat çeken ÇAGEV Yönetim Kurulu Başkanı Elif Koca, projenin toplumsal savunma mekanizmasındaki yerini şu sözlerle özetledi:
Her travmatik yaşantı iç dünyalarımızda keder, öfke, çaresizlik, umutsuzluk, isyan gibi duygular yaratır. Bu duygular taşınamadığında tıpkı bir yanardağ gibi patlayarak hem kendini hem çevresini yakabilir. Tam da bu noktada mesele çocukların kendilerini ifade edebilecekleri, düşünüp üretebilecekleri alanlar oluşturabilmek. Bir çocuğun iç dünyasına açılan güvenli bir alan, aynı zamanda toplumun geleceğine yapılan bir yatırımdır. Çocukların kendilerini ifade edebilecekleri, düşünüp üretebilecekleri alanlar oluşturmak bugün yalnızca bireysel değil, toplumsal bir sorumluluktur.
İş ve Sanat Dünyasından Anlamlı Hafıza: Prof. Dr. İlber Ortaylı Anısına
Projenin lansman adımı olan ve 5 – 21 Haziran 2026 tarihleri arasında Uluslararası Plastik Sanatlar Derneği salonlarında ziyaret edilebilecek olan sergi, son derece özgün bir kolektif hafıza tasarımına sahip. Projeye iki değerli çizimiyle katkı sunmuş olan ve yakın dönemde vefat eden saygın bilim insanı Prof. Dr. İlber Ortaylı anısına düzenlenen sergide; Rahmi Koç, Kenan Doğulu, Zülfü Livaneli, Ayşe Arman, Nebil Özgentürk, Fazıl Say, Dursun Özbek ve Naci Görür gibi iş, sanat, spor ve bilim dünyasından 20 vizyoner ismin "yıkıcılık" kavramı üzerine yaptığı eskizler yer alıyor. Türkiye'nin önde gelen usta ressamları tarafından tuvale yeniden dokunarak kalıcı birer sanat eserine dönüştürülen bu çizimler, ruh sağlığı uzmanları tarafından psikanalitik süzgeçlerden geçirilerek yorumlandı.
