İstanbul Deri ve Deri Mamulleri İhracatçıları Birliği’nin (İDMİB) paylaştığı 2025 yılı Ocak–Aralık verilerini değerlendiren Ayakkabı Yan Sanayicileri Derneği (AYSAD) Yönetim Kurulu Başkanı Sait Salıcı, sektörün ihracat birim fiyatındaki güçlü duruşuna dikkat çekerek, küresel pazarda daha yüksek pay almak için yüksek teknoloji ve tasarım odaklı üretim vurgusu yaptı.
İDMİB verilerine göre Türkiye’nin ayakkabı aksamları ihracatı, 2025 yılında değer bazında %3,4 azalarak 39,5 milyon dolar oldu. Aynı dönemde ihracat miktarı ise %14,5 düşüşle 4,7 bin tona geriledi. Sektörün kilogram başına ihracat birim fiyatı 8,4 dolar seviyesinde gerçekleşti.
“Birim fiyatımızdaki direnç umut verici”
Sektör performansını değerlendiren Salıcı, miktar bazındaki düşüşe rağmen değer kaybının sınırlı kalmasının önemine dikkat çekerek şunları söyledi:
“2025 yılı, küresel tedarik zincirindeki değişimlerin ve pazar daralmalarının hissedildiği bir dönem oldu. İhracat miktarımızda yüzde 14,5 gibi belirgin bir düşüş yaşanmasına rağmen, değer bazındaki kaybın yüzde 3,4 ile sınırlı kalması, sektörümüzün nitelikli ürün üretme kabiliyetini koruduğunu gösteriyor. Kg başına 8,4 dolarlık birim fiyatımız, standart üretimden katma değerli üretime geçiş yolculuğumuzun en önemli göstergesidir.”
Küresel pazarda pay hedefi büyüyor
Salıcı, dünya ayakkabı aksamları ithalat pazarının büyüklüğüne de dikkat çekerek, Türkiye’nin mevcut payının potansiyelin gerisinde kaldığını belirtti. Dünya pazarının 2024 verilerine göre yaklaşık 9 milyar dolar büyüklüğe ulaştığını ifade eden Salıcı, Türkiye’nin bu pazardan yalnızca %0,5 pay aldığına işaret etti.
“Fiyat rekabeti yerine, tasarım ve teknolojiyle fark yaratan çözümler üretmeli ve dünya pazarında daha aktif rol almalıyız.” dedi.
Azerbaycan ve Romanya’da güçlü artış
Ülke bazlı ihracat performansında dikkat çeken noktaların başında Azerbaycan ve Romanya geldi. Salıcı, Azerbaycan’a ihracatın %106 artarak 1,6 milyon dolara yükseldiğini, Romanya’ya ihracatın da 1,6 milyon dolar seviyesinde gerçekleştiğini vurguladı. Buna karşılık en büyük pazar gruplarından biri olan Avrupa Birliği’nde yaşanan %16,9’luk daralma, pazarlama stratejisinde daha yenilikçi ve agresif bir yaklaşım ihtiyacını ortaya koydu.
2025 yılı öne çıkan göstergeler
-
İhracat Değeri: 39,5 milyon dolar (-%3,4)
-
İhracat Miktarı: 4,7 bin ton (-%14,5)
-
Birim Fiyat: 8,4 dolar/kg
-
Dünya Pazar Payı: %0,5
