İSTANBUL – Global Bilişim Derneği (BİDER) Başkanı Şenol Vatansever, 2026 itibarıyla küresel finansal sistemin tarihsel bir dönüşümden geçtiğini belirterek; kripto varlıklar, sabit değerli kripto varlıklar (stablecoin), gerçek dünya varlıklarının tokenizasyonu, merkez bankası dijital paraları (CBDC), yapay zekâ destekli finansal altyapılar ve dijital kimlik çözümlerinin finans mimarisinin yapısal unsurları hâline geldiğini söyledi.
Vatansever, uluslararası kurumların değerlendirmeleri ve piyasa verilerinin, dijital finans dönüşümünün artık deneysel aşamayı geride bıraktığını; ödeme sistemlerinden sınır ötesi para akışlarına, sermaye piyasalarından finansal güvenliğe kadar uzanan kapsamlı bir yeniden yapılanmaya dönüştüğünü ifade etti.
Kripto Varlıklar Kurumsal Finansın Gündeminde
IMF değerlendirmeleri ve küresel piyasa verilerine göre kripto varlıkların toplam piyasa değeri 2025 itibarıyla 3,5 trilyon doların üzerine çıktı. IMF, bu faaliyetlerin artık sadece bireysel yatırımcılarla sınırlı olmadığını; bankalar, ödeme kuruluşları ve büyük ölçekli finansal kurumların bilanço, risk yönetimi ve uzun vadeli stratejilerinde de yer bulduğunu vurguluyor.
Stablecoin’ler Dönüşümün Merkezinde
Reuters ve Bloomberg verilerine göre stablecoin’lerin toplam piyasa değeri 2025 ortası itibarıyla 250 milyar doları aşarken, günlük işlem ve dolaşım hacimleri bazı dönemlerde 70–100 milyar dolar bandına yükseldi. IMF hesaplamaları stablecoin’lerin 2024 yıllık işlem hacminin yaklaşık 23 trilyon dolar düzeyine ulaştığını ortaya koyuyor.
Bu tablo, ödeme altyapılarında dönüşüm baskısını da güçlendiriyor. IMF’nin SWIFT verilerine dayanan analizleri ile ECB değerlendirmeleri, toptan ve perakende işlemleri kapsayan küresel sınır ötesi ödeme hacminin 1 katrilyon dolar ölçeğine yaklaştığını gösteriyor. Bu ölçek, mevcut sistemlerin hız, maliyet ve şeffaflık açısından neden zorlandığını açıklıyor.
Dolar Ağırlığı Ve Düzenleme Vurgusu
BIS’e göre stablecoin’lerin yüzde 99’dan fazlası ABD doları referanslı yapılardan oluşuyor. FSB ise büyümenin finansal istikrara katkı sağlayabilmesi için güçlü rezerv yapısı, şeffaf raporlama, düzenli denetim ve etkin düzenleyici gözetimin kritik olduğuna dikkat çekiyor.
Tokenizasyon: Gerçek Dünya Varlıkları Dijitalleşiyor
Dünya Ekonomik Forumu, Citi, Standard Chartered ve Bloomberg Intelligence gibi kurumların analizleri; tahvil, fon, emtia, gayrimenkul ve karbon kredilerinin blokzincir üzerinde dijital varlık birimlerine dönüştürülmesinin erişimi genişletme, likiditeyi artırma ve maliyetleri düşürme potansiyeli taşıdığını ortaya koyuyor. Reuters’ın aktardığı projeksiyonlara göre tokenlaştırılmış gerçek dünya varlıklarının toplam büyüklüğünün orta vadede trilyon dolar ölçeğine ulaşması bekleniyor.
CBDC Çalışmaları Küreselleşiyor
Uluslararası takip çalışmalarına göre dünya genelinde 130’dan fazla ülke CBDC çalışması yürütüyor ve bu ülkeler küresel GSYH’nin yaklaşık yüzde 98’ini temsil ediyor. Bazı ülkelerde sınırlı/kontrollü kullanım görülürken, birçok ülkede pilot uygulamalar sürüyor.
Siber Riskler Ve Yapay Zekâ Etkisi
Düzenleyici raporlar, kripto varlıklar ve dijital ödemelerle ilişkili dolandırıcılık yöntemlerinde artışa işaret ederken; yapay zekâ destekli dolandırıcılık ve sentetik kimlikler, uyum ve veri paylaşımını daha kritik hâle getiriyor. Öte yandan McKinsey, BIS ve danışmanlık analizleri, yapay zekâ temelli finansal otomasyonun operasyonel maliyetlerde yüzde 30–40 bandında düşüş potansiyeli sunduğunu gösteriyor.
“Belirleyici Unsur Hız Değil, Güven”
Vatansever, kripto varlıklar, stablecoin’ler, CBDC’ler ve tokenizasyonun geçici eğilimler olmadığını; uluslararası kurumların verilerinin dijital finans altyapısının kalıcı biçimde yeniden şekillendiğini gösterdiğini ifade etti. Vatansever Platformu ve Dijital Biz editoryal ekibi tarafından IMF, BIS, FSB, ECB, SWIFT ile Reuters ve Bloomberg kaynakları temel alınarak hazırlanan değerlendirmede, 2026 ve sonrasında belirleyici unsurun hızdan çok güven, düzenleyici uyum ve gerçek ekonomik değer üretimi olacağı vurgulandı.
