Avrupa kimya sanayinde daralma artık istisna değil, yeni normal haline geliyor.
Avrupa Kimya Sanayi Konseyi (Cefic) verilerine göre sektör, hem yatırım hem üretim tarafında tarihinin en sert küçülme dönemlerinden birini yaşıyor.
Yatırım Neredeyse Durdu
2022’de yıllık 2,7 milyon ton olarak açıklanan yeni yatırım kapasitesi, 2025 itibarıyla 0,3 milyon tona kadar geriledi.
Dört yıllık toplam yeni kapasite: Sadece 7 milyon ton.
Aynı dönemde doğrulanmış yatırım harcamaları (CAPEX) 7,6 milyar avrodan 1,5 milyar avroya düştü. Beş katlık erime, Avrupa’nın kimya yatırımlarında küresel rekabet gücünü ciddi biçimde zayıflatıyor.
Cefic’e göre yatırım odağı; elektrifikasyon, hidrojen bazlı hammaddeler ve döngüsel plastikler gibi çoklu inovasyon alanlarından neredeyse tekil pilot projelere gerilemiş durumda.
37 Milyon Tonluk Kapanış: Avrupa Üretim Haritası Değişiyor
2022–2025 döneminde açıklanan tesis kapanışları toplam 37 milyon ton kapasiteye ulaştı.
Bu, Avrupa kimya üretim kapasitesinin yaklaşık %9’una karşılık geliyor.
Kapanışların dağılımı dikkat çekici:
-
Upstream petrokimya: 17,8 Mt (%48)
-
Temel inorganik kimyasallar: 11,7 Mt (%32)
-
Polimerler: 5,4 Mt (%15)
-
Özel kimyasallar: 2 Mt (%5)
Özellikle dokuz buhar krakerinin (steam cracker) devre dışı kalması, Avrupa buhar kraking kapasitesinde net %16’lık azalma anlamına geliyor. Üstelik bu tesisler entegre kimya kümelerinde bulunuyor. Bu durum, yalnızca tekil fabrikaları değil, bütün endüstriyel ekosistemi baskı altına alıyor.
En Sert Darbe Almanya ve Hollanda’da
Kapanışlardan en fazla etkilenen ülkeler:
-
Almanya – %25
-
Hollanda – %20
-
Birleşik Krallık – %12
-
Fransa – %10
-
İtalya – %7
-
Belçika – %6
-
İspanya – %4
Avrupa’nın en büyük kimya üreticisi olan Almanya, yatırım performansında Fransa ve Hollanda’nın gerisinde kaldı.
Kapanışların Ana Nedeni: Enerji
Tesis kapanışlarının %49’u enerji maliyetlerinde rekabetçiliğin kaybedilmesi nedeniyle gerçekleşti.
Diğer faktörler:
-
Düşük talep – %19
-
Aşırı kapasite – %9
-
Regülasyon baskısı – %8
Enerji yoğun üretim yapan Avrupa kimya tesisleri, özellikle ABD ve Orta Doğu ile maliyet rekabetinde zorlanıyor.
“Sektör Kırılıyor”
Cefic Genel Direktörü Marco Mensink’in mesajı net:
“Artık alarm çalmadan önceki son dakikaları tartışmıyoruz. Sektör ağır baskı altında ve kırılıyor. Kapanışlar hızlanıyor, yatırımlar ise neredeyse sıfıra inmiş durumda. Bu yıl fabrika sahasında etkisi hissedilecek kararlı adımlar atılmazsa tablo daha da ağırlaşacak.”
Avrupa Sanayisi İçin Kritik Eşik
Yeni yatırımlar kapanışların çok gerisinde kalırken Avrupa kimya sanayisi net biçimde küçülüyor.
Bu tablo, yalnızca sektörü değil; otomotivden ambalaja, ilaçtan enerjiye kadar birçok değer zincirini doğrudan etkiliyor.
Avrupa’nın rekabetçi ve dayanıklı bir sanayi üssü olarak kalıp kalamayacağı, önümüzdeki 12 ay içinde atılacak enerji ve sanayi politikası adımlarına bağlı olacak.
